جنگ سوم در حالی به مرحله آتش بس رسید که صلح تا این مدت از پی آن نیامده است. محاصره دریایی اعمال شد و فشارهای اقتصادی پابرجا ماند. اکنون و در شرایطی که مرکز آمار نرخ تورم نقطه به نقطه را ۸۳.۹ درصد محاسبه کرده، برخی از کارشناسان اقتصادی بر طبل الزام گران کردن بنزین پافشاری می‌کنند. این در حالی است که تا این مدت اثرات شوک ارزی دی ماه تخلیه نشده و نگرانی‌هایی نسبت به افزایش شکاف بین دولت- ملت در میانه جنگ هم وجود دارد.

همت قلی‌زاده، کارشناس اقتصاد انرژی  او گفت: تا این مدت تصمیمی در رابطه افزایش قیمت حامل‌های انرژی گرفته نشده و زیاد تر چیزهایی که نقل می‌شود فقط در رسانه‌ها بوده است. با این حال بنا بر مصوبه ۱۷ مهر ۱۴۰۴ دولت پزشکیان، اگر هم بنا بر افزایش قیمت حامل‌های انرژی باشد، مبنا نرخ فوب خلیج فارس نیست و دولت تنها خواهد توانست به اندازه تورم اظهار شده سال قبل بر قیمت بنزین و دیگر حامل‌ها بیافزاید.

وی درمورد مصرف سوخت مردم در ایران در ادامه گفت: به نظر من باتوجه به حالت بحرانی سرزمین و جنگی که دچار آن هستیم، باید کارشناسان با صداقت سخن بگویید کنند. این‌که دائم برخی رسانه‌ها و کارشناسان اصرار می‌کنند ما مردم پرمصرفی داریم و حتی مردم را به «ولنگاریسم مصرفی در حوزه انرژی» متهم می‌کنند، یکسره بی پایه است. آمارهای رسمی هم نشان خواهند داد مردم ایران، مردم پر مصرفی نیستند.

ایرانیان پر مصرف نیستند

او درمورد مقدار مصرف انرژی در ایران و در قیاس با دیگر کشورها او گفت: مردم کشورهای عربی خلیج فارس به مراتب از مردم ایران انرژی بیشتری مصرف می‌کنند. حتی در قیاس با چین که نفت چندانی هم ندارد، سرانه مصرفی مردم ما با سرزمین ۱.۵ میلیارد نفره چندان متفاوت نیست. این تهمت زشت و نادرست است و انداختن توپ ناترازی و ناکارآمدی به زمین مردم است.

وی گفت: در کشوری که نرخ تورم به بیشتر از ۷۰ و ۸۰ درصد می‌رسد، بحران مردم مصرف کمتر از استاندارد است و معنی نمی‌دهد کشوری که این همه بحران فقر جمعیت زیر خط فقر دارد، مصرف‌گرا هم باشد. این‌ها یکسری تهمت بی پایه است که به علت اهداف و نیات شخصی گفتن می‌شود، تا یک سیاست نادرست و زیان بار، را توجیه کنند. اگر ذره‌ای انصاف داشته باشیم، ناچاریم بپذیریم که مشکلات امروز مردم ما و سبک زندگی آن‌ها نبوده و نیست.

قلیزاده اصرار کرد: یک حقیقت وجود دارد، جنگ تازه جهت شد بخشی از توان تشکیل انرژی کشورمان از دست برود و اکنون مدیریت انرژی سرزمین نیازمند همراهی مردم با مسئولان است. مساله نه مصرف‌گرایی مردم که تبعات یک جنگ خانمانسوز است که از سوی ایالات متحده به ما تحمیل شده و اکنون باید از مردم خواهش شود که با مسئولان همکاری کنند. فکر می‌کنم این طور با مردم سخن بگویید کردن، نه تنها صادقانه‌تر است، که زیاد تر هم مردم را همراه خواهد کرد.

تقصیر کار نمود دادن مردم غلط است

او به آماری اشاره کرد که در سال ۱۴۰۲ از سوی وزارت نفت و نیرو انتشار کرد و او گفت: بر پایه آن گزارش مصرف انرژی مردم ایران نه تنها افزایشی نبوده که هر دهه کمتر از دهه قبل بوده است. یعنی در دهه ۹۰ مصرف بیشتر از دهه ۸۰ و در دهه ۸۰ بیشتر از دهه ۹۰ بوده است. به این علت حالت مصرف مردم انقباضی و کاهشی بوده و اگر امروز کمبودی وجود دارد، مشکل از سمت مصرف مردم نیست.

او با انتقاد به فضای رسانه‌های اقتصادی او گفت: این رفتارها در رسانه که مردم را تقصیر کار نمود خواهند داد، رفتاری خسارت بار است. نگاه یک جانبه به هر مشکل و انداختن توپ همه مشکلات به زمین مردم، تنها به افزایش فاصله بین مردم و دولت می‌انجامد. این بازی رسانه‌ای که این طرف و آن طرف می‌بینیم پشتیبانی کننده نیست. باور دارم اگر مسئولان با مردم صادقانه و صریح سخن بزنند، همراهی مردم بهتر جلب می‌شود تا این که بخواهیم آن‌ها را مسبب وضع حاضر نمود دهیم.

از نظر قلی‌زاده، مسعود پزشکیان، رییس جمهوری نسبت به برخی مدیران اقتصادی دولت حرکت درستی را در پیش گرفته و به مردم صادقانه می‌گوید افتفعلی محصول جنگ تحمیلی سوم بوده است.

او با انتقاد از افرادی که تصمیم توجیه افزایش قیمت بنزین را دارند هشدار داد: در سال ۹۸، در مصاحبه‌ای گفتم اگر بنزین گران شود، شورش می‌شود و خون در خیابان‌ها سرازیر می‌شود، در آبان ماه این چنین شد. در ۱۶ دی ماه هم در گفتگو با یک رسانه دیگر هشدار دادم شوک ارزی بحران ساز خواهد شد و به صراحت گفتم مگر مردم معترض را در خیابان نمی‌بینید؟ به حرفهای ما بی توجهی شد و وقایع خونین و تلخ ۱۸ و ۱۹ دی رقم خورد.

او با گفتن این‌که اگر قیمت بنزین به ارقامی همانند ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان در هر لیتر برسد، سرزمین دچار بحران زیاد بزرگی می‌شود افزود:‌  اکنون هم هر کاری از این دست می‌تواند مشکلاتهای اجتماعی پدید آورد و نباید در این پیچ که از نظر من حساس‌ترین پیچ ایران است، به افزایش شکاف بین مردم و مسئولان دامن زده شود. متاسفانه برخی اقتصاد خوانده‌ها، با مفاهیم جعلی همانند یارانه نهان، از قبل، یک بازی باخت- باخت بین مردم و مسئولان راه انداختند که بهتر است هر چه سریعتر خاتمه یابد.

دولت باید به سود اکثریت مردم، مداخله کند

اقتصاددانان دست راستی اعتقاد دارند وجود دولت در اقتصاد و عرصه‌ عمومی باید به حداقل برسد چون دولت شر مطلق است و جز از سر ناچاری نباید اختیار چیزی را در دست بگیرد. این حرف های‌ها از سوی اقتصاددانان رادیکال و انتقادی رد می‌شود.

قلی‌زاده به این حرف های‌ها اشاره کرد و گفت: در همه جهان دولت‌ها موظف به اقداماتی می باشند که در قانون اساسی ذکر شده است. دولت باید حافظ منافع اکثریت مردم باشد وگرنه چرا باید دولت شکل بگیرد. این‌که هر جا مشکل هست، عده‌ای می‌خواهند دولت را بیرون کنند، نادرست است و باید دولت به سود مردم و فرودستان داخل عمل شود. در این بازار رهایی که در سرزمین ما حاکم شده، اگر دولت به سود مردم مداخله نکند، جز اقلیتی کوچک، همه زیان خواهند کرد.

او افزود: از زمان کمون اولیه و اجتماعات نخستین انسان‌ها، دولت شکل گرفت، تا به گفتن یک نهاد از نگه داری و بقای آن جوامع حراست کند. این سخن‌ها که دولت نباید مداخله کند، شوخی است و من آن‌ها را جدی نمی‌گیرم و فکر می‌کنم وجود دولت‌ها الزامی است تا از استثمار، زورگویی و تبعیض جلوگیری کند و عرصه‌ای را فراهم کند که حق دیگران خورده نشود.

تحلیل‌گر اقتصاد انرژی درمورد قسمت خصوصی او گفت: با قسمت خصوصی مشکلی وجود ندارد اما ما به جای خصوصی‌سازی، به «اختصاصی‌سازی» دست زدیم و امروز با انواع مشکلات روبه رو شدیم. امروز در فلان شرکت به یک نیروی خود حقوق ماهانه ۱۷۰ میلیون تومانی می‌دهد و در شرکتی دیگر به نیروی کار ۲۰ میلیون حقوق می‌دهد. این روال زیان اور است و نمی‌توان با این وضع سرزمین را به درستی اداره کرد.

گران‌سازی سوخت، کسری بودجه را افزایش می‌دهد

سازمان برنامه و بودجه در مطالعات دهه ۷۰ خود، درمورد این‌که چرا با وجود افزایش قیمت‌هایی چون ارز یا حامل‌های انرژی کسری بودجه افزایش می‌یابد، گفت به ازای هر واحد درآمد از محل افزایش قیمت حامل‌های انرژی در سال سپس، ۱.۲ واحد به هزینه‌های دولتی اضافه می‌شود و گرچه با مقصد کاستن از کسری بودجه بنزین گران می‌شود اما نتیجه آن افزایش ناترازی مالی دولت است.

قلی‌زاده با تایید این گزاره گفت:‌ در کتاب اقتصادی هم اگر بگردیم، این نوشته توضیح داده شده است. به زبان اقتصادی، در تابع تقاضای کل درآمدی اگر به دست آید، به‌علت ضریب تکاثر مخارج دولت، درنهایت درآمدی کمتر از هزینه‌ها خواهد می بود. از نظر دیگر به ازای هر یک درصد تورم، هزینه‌های دولت تا ۳.۵ درصد افزایش می‌یابد. بعد اجرای این سیاست‌ها، با وجود ادعاهای واهی، هم از محل تشکیل تورم و هم از محل آن عمل به افزایش هزینه‌های دولت دامن خواهد زد و کسری بودجه را زیاد تر می‌کند.

او او گفت: از نظر من باید با افرادی که ادعاهای بی پایه می‌کنند، برخورد شود. همه مردم در گوشه و کنار سرزمین زیر سختی تورم قرار دارند و عده‌ای در فضای مجازی و رسانه‌ای شعار سختی زیاد تر و حداکثری‌تر را خواهند داد. به نظر من اگر با این افراد و محافل پشتیبان آن‌ها برخورد نشود، حتی اگر در جنگ تحمیلی سوم به پیروزی کامل هم برسیم، باز هم مشکلات کشورمان حل نخواهد شد.

«زن، زندگی، آزادی» هم خروجی بحران اقتصادی می بود

کارشناس اقتصاد انرژی اصرار کرد: عبور از وضع جاری تنها از طریق صلح اقتصادی با مردم ایران و از طریق حاکمیت عدل اجتماعی ممکن خواهد شد. ما جزو معدود کشورهایی هستیم که مردم آن، با وجود دلخوری‌ها و اعتراضات تعداد بسیاری که دارند، در جنگ با ابرقدرت جهان، کنار کشورشان ماندند و با وجود بمباران دست به اقداماتی نزدند که دشمن سود ببرد. این مردم با لیاقت حکمرانی بهتر می باشند و نیاز به این دارند که از سوی دولت و مجلس نمایندگی شوند. متاسفانه مجلس با وجود ماموریت‌ای که در این مورد دارد، به خوبی نتوانسته مردم را نمایندگی کند.

وی اصرار کرد: حاضرم با هر فردی که مدعی است مردم ایران در حوزه انرژی پرمصرف می باشند مناظره کنم و ثابت کنم این سخن نادرست است. مدافعان مطرح‌های گران‌سازی هم باید یا سخن‌های خود را اثبات کنند و یا این‌که تاوان تزها و حرفهای‌شان را بدهند. نباید اجازه دهیم فریب سیاستمدار و سیاستگذار تا همیشه ادامه داشته باشد و باید کارشناسان هم نسبت به حرف های‌هایشان حس مسئولیت کنند.

قلی‌زاده هشدار داد : ما داخل محدوده قرمز شدیم و باید حواس خود را جمع کنیم. اقتصاد اگر خوب باشد و درآمد مردم افزایشی باشد، مردم به زیاد چیزها تن خواهند داد و اعتراضی نمی‌کنند، همانند همین کشورهای عربی که زیر استبداد می باشند اما درآمدشان رو به رشد است. اما هنگامی اقتصاد بد اداره می‌شود، بحران همه ابعاد اجتماعی را در بر می‌گیرد. حتی جنبش «زن، زندگی، آزادی» هم ریشه اقتصادی داشت، ولو آن‌که مطالبه آن نوشته زنان می بود. اگر مشکلات اقتصادی کمتر می بود، آن جنبش، به آن شکل ابراز نمی‌کرد. هنگامی در یک اتاق گاز جمع می‌شود، با یک جرقه کوچک اتاق منفجر می‌شود. عامل انفجار آن جرقه بوده اما علت سیستمی آن جرقه نیست.