برای اکثر ساکنان قطب جنوب، زنده ماندن در سرمای تلخ این سرزمین به پشتیبانی لایه‌های ضخیم چربی و خز مقدور است. اما مگس ریز Belgica antarctica این چنین پوششی ندارد و فقط یک پوسته نرم دور بدنش را می‌گیرد. همین حقیقت مشخص می کند که این گونه تا چه اندازه مقاوم است. مقاومتی که اکنون اشکار شده حتی می‌تواند شامل هضم میکروپلاستیک‌ها نیز باشد.

این مگس زیاد کوچک در بین خزه‌ها و جلبک‌های قطب جنوب زندگی می‌کند. پژوهش تازه که در مجله Science of the Total Environment انتشار شده، مشخص می کند که این حشره اکنون در حال بلعیدن ریزپلاستیک‌ها است. قطب جنوب دیرزمانی به‌گفتن یکی از آخرین نقاط «دست‌نخورده» کره زمین شناخته می‌شد، اما آلودگی پلاستیکی حتی به دورافتاده‌ترین مناطق جهان نیز نفوذ کرده است. 

به حرف های جک دِولین، نویسنده مهم پژوهش و حشره‌شناس دانشگاه کنتاکی، اگرچه سطح آلودگی پلاستیکی در قطب جنوب تا این مدت زیاد کمتر از دیگر نقاط جهان است، اما شواهد تازه مشخص می کند میکروپلاستیک‌ها با سرعتی قابل دقت داخل چرخه زیستی شده‌اند. او می‌گوید: «اکنون می‌توانیم بگوییم پلاستیک داخل سیستم شده، و در سطحی است که اعتدال انرژی این حشره را تحول دهد.»

این پژوهش ادامه تحقیقات قبل است که قطعات پلاستیک را در برف و آب‌های ساحلی قطب جنوب نشان داده می بود. آلودگی‌هایی که عمدتاً از فعالیت‌های انسانی در پایگاه‌های تحقیقاتی و کشتی‌ها ناشی می‌شود.

آیا حشره قطبی مقاومت کافی دارد؟

Belgica antarctica به‌طور طبیعی با چالش‌های جدی همچون سرمای کشنده، خشکی، نمک زیاد، تغییرات شدید دما و تابش قوی فرابنفش برای بقا مواجه است. محققان نمی‌دانستند آیا این سخت‌جانی به آن پشتیبانی می‌کند در برابر میکروپلاستیک‌ها نیز مقاوم باشد، یا برعکس، آن‌ها را در برابر سختی تازه صدمه‌پذیر می‌کند.

پژوهش در این مورد دو مرحله انجام شد. در مرحله نخست پژوهشگران تعداد بسیاری از این مگس‌ها را در معرض غلظت‌های گوناگون میکروپلاستیک قرار دادند و سلامت آن‌ها را طی ۱۰ روز بازدید کردند.بر پایه نتایج به دست آمده، سوخت‌وساز بدن آن‌ها تقریباً تغییری نکرد. حشرات «انگارً» در حالت طبیعی بودند. فقط در بیشترین غلظت‌ها میکروپلاستیک مصرف شد. نرخ بقا افت نیافت اما لاروهای جوان‌تر نتوانستند به قدر کافی چربی ذخیره کنند.

این افت ذخیره چربی می‌تواند در درازمدت بر توانایی بقا در زمستان‌های سخت تأثیر بگذارد.

در مرحله دوم، گروه تحقیقاتی به ۱۳ جزیره در قطب جنوب رفت و از ۲۰ نقطه زیستی، لاروهای مگس را جمع‌آوری کرد. از بین ۴۰ لارو کالبدشکافی شده، تنها دو قطعه میکروپلاستیک در سیستم گوارشی آن‌ها دیده شد. به حرف های دِولین نتایج پژوهش مشخص می کند که فعلاً میکروپلاستیک‌ها این جامعه زیستی را غرق نکرده‌اند، اما این یک هشدار زودهنگام است.

خبر خوب این که این مگس شکارچی زمینی ندارد. به این علت هر پلاستیکی که مصرف کند، به گمان زیادً داخل شبکه غذایی بزرگ‌تر نمی‌شود. اما تا این مدت اشکار نیست مصرف مداوم این ذرات در طویل‌زمان چه اثراتی بر رشد لاروها خواهد گذاشت.

Belgica antarctica چیست؟

Belgica antarctica تنها گونه حشره‌ای است که به طور طبیعی و دائمی در قطب جنوب زندگی می‌کند. این مگس بال ندارد و به همین علت از کولاک و بادهای شدید در امان می‌ماند.

اندازه آن کوچک است (نزدیک به ۲–۶ میلی‌متر) و چرخه زندگی آن زیاد کند است که برای بالغ شدن دو سال زمان نیاز دارد. Belgica antarctica به علت داشتن مقاومتی بی‌نظیر در برابر سرما، خشکی و تشعشع فرابنفش، به یکی از اتفاق‌های شگفت‌انگیز در زیست‌شناسی تبدیل شده است. 

پلاستیکی که به بدن این حشره داخل می‌شود، هرچند امکان پذیر به زنجیره غذایی بالا منتقل نشود (چون شکارچی زمینی ندارد)، نشان‌دهنده گسترش آلودگی انسانی حتی به دورافتاده‌ترین مناطق زمین است.