آزمایش خون جدید برای تشخیص سریع سرطان مغز با حجم نمونه ۱۰۰ میکرولیتر
دانشمندان آمریکایی و استرالیایی با نظارت محققان دانشگاه نوتردام، روشی نوین برای تشخیص گلیوبلاستوما، شایع‌ترین و خطرناک‌ترین تومور مغزی، ابداع کرده‌اند که تنها با ۱۰۰ میکرولیتر خون و در کمتر از یک ساعت نتایج را ارائه می‌دهد.
شیوه کارکرد آزمایش جدید
این آزمایش بر پایه شناسایی بیومارکر‌های جهش‌یافته EGFR در اگزوزوم‌ها یا وزیکول‌های بیرون سلولی استوار است. اگزوزوم‌ها نانوذراتی هستند که توسط سلول‌ها ترشح شده و مولکول‌های چربی، پروتئین و ژنتیکی را در خود جای می‌دهند. به دلیل ابعاد بزرگ‌تر از مولکول‌ها و بار الک‌تریکی ضعیف، این ذرات به‌راحتی در آزمایش قابل جدا‌سازی و تحلیل هستند.
محققان از یک بیوچیپ ارزان‌قیمت با حساسیت بالا استفاده کرده‌اند که آنتی‌بادی‌های مخصوص جذب اگزوزوم‌های حامل EGFR را در خود دارد. با اتصال این بیومارکر‌ها به چیپ، ولتاژ تراشه تغییر می‌کند و نشان‌دهنده وجود احتمالی تومور مغزی می‌شود.
دقت بالا در تشخیص مراحل اولیه
این فناوری روی نمونه‌های خونی ۲۰ بیمار مبتلا به گلیوبلاستوما و ۱۰ فرد سالم آزمایش شده و نتایج دقت و اطمینان بالای آن را تأیید کرده است. بیوچیپ‌ها قادرند اگزوزوم‌ها را حتی در غلظت‌های بسیار پایین، در حد ۰.۰۱ درصد، شناسایی کنند.
تیم تحقیقاتی معتقد است این پلتفرم پیامد‌های مهمی برای تشخیص زودرس سرطان، کشف بیومارکر‌های جدید و نظارت بر پیشرفت بیماری خواهد داشت، هرچند چالش‌هایی همچنان باقی مانده است.
محدودیت‌ها و گام‌های آینده
EGFRهای جهش‌یافته نه تنها در گلیوبلاستوما، بلکه در سرطان‌های دیگر نیز مشاهده می‌شوند؛ بنابراین امکان نتایج کاذب-مثبت وجود دارد. همچنین برخی بیماران گلیوبلاستوما ممکن است بیومارکر‌های متفاوتی داشته باشند که در تست‌های اولیه شناسایی نشوند.
علاوه بر این، این روش در حال حاضر نمی‌تواند مکان دقیق تومور یا مرحله بیماری را تعیین کند. محققان برای رفع این محدودیت‌ها، برنامه‌ریزی کرده‌اند تا با بررسی جمعیت وسیع‌تری از بیماران، بیومارکر‌های مکمل دیگری را شناسایی و دقت تشخیص را ارتقا دهند.
علمای نوتردام با اطمینان بیان می‌کنند که بستر فعلی قابل گسترش برای کاربرد‌های گسترده‌تر در تشخیص انواع سرطان در مراحل مختلف است و می‌تواند مسیر تشخیص‌های غیر‌بهداخلی و کم‌هزینه را در آینده تدارک ببیند.