به گزارش خبرفوری به نقل از میدل ایست‌ آی افزایش دقت حملات موشکی در درگیری‌های تازه علتشده تحلیلگران نظامی درمورد فناوری هدایت این تسلیحات سوال‌هایی نقل کنند. برخی کارشناسان می‌گویند کارکرد دقیق‌تر موشک‌ها نسبت به قبل امکان پذیر نشانه‌ای از منفعت گیری از سامانه‌های پیشرفته ناوبری ماهواره‌ای باشد؛ سامانه‌هایی که می‌توانند خطای سیستم‌های هدایت سنتی را افت دهند.

سامانه بیدو چیست؟

سامانه BeiDou  شبکه ناوبری ماهواره‌ای چین است که کم کم طی دو دهه قبل گسترش یافته و نسخه کامل آن در سال ۲۰۲۰ عملیاتی شد. این سیستم همانند GPS آمریکا با منفعت گیری از شبکه‌ای از ماهواره‌ها سیگنال‌های وقتی ارسال می‌کند و گیرنده‌ها با تحلیل این سیگنال‌ها موقعیت جغرافیایی دقیق را محاسبه می‌کنند.

زیاد تر بخوانید:

ایستگاه رادیویی مرموز با مطلب‌های رمزی به فارسی | جنگ اطلاعاتی بالا گرفت

ماهواره‌های چین؛ سپری خاموش برای ایران | رصد تحرکات نظامی پیش چشم ایران

بیدو اکنون ده‌ها ماهواره در مدار زمین دارد و پوشش جهانی اراعه می‌دهد. دقت نسخه عمومی این سامانه طبق معمول بین پنج تا ده متر است، اما نسخه‌های پیشرفته و رمزگذاری‌شده که در اختیار کاربران دولتی و نظامی قرار می‌گیرد می‌تواند دقت زیاد بالاتری داشته باشد.

در کنار بیدو و GPS، چند سامانه ناوبری دیگر نیز در جهان فعال می باشند؛ از جمله گلوناس روسیه و سامانه‌ای متعلق به اتحادیه اروپا. رقابت بین این سیستم‌ها بخشی از رقابت ژئوپولیتیکی قوت‌های بزرگ در حوزه فناوری‌های فضایی محسوب می‌شود.

چرا این فناوری برای موشک‌ها اهمیت دارد؟

زیاد تر موشک‌های بالستیک و کروز از سیستم ناوبری اینرسیایی منفعت گیری می‌کنند. در این روش، حسگرها با اندازه‌گیری شتاب و حرکت، مسیر پرواز را محاسبه می‌کنند. با این حال این سیستم به مرور زمان دچار خطای تجمعی می‌شود و دقت آن افت می‌یابد.

اضافه شدن ناوبری ماهواره‌ای می‌تواند این اشتباه را اصلاح کند. موشک یا پهپاد در طول مسیر سیگنال‌های ماهواره‌ای را دریافت کرده و موقعیت خود را با دقت بیشتری تنظیم می‌کند. به همین علت ترکیب ناوبری اینرسیایی با سامانه‌های ماهواره‌ای یکی از رایج‌ترین راه حلها برای افزایش دقت تسلیحات مدرن به حساب می اید.

برخی تحلیلگران اعتقاد دارند اگر ایران به نسخه‌های پیشرفته بیدو دسترسی داشته باشد، این فناوری می‌تواند به طور قابل توجهی دقت حملات موشکی یا پهپادی را افزایش دهد و توانایی مقصد‌گیری دقیق‌تر را فراهم کند.

همکاری‌های احتمالی بین تهران و پکن

مقام‌های رسمی ایران تا بحال منفعت گیری نظامی از سامانه بیدو را قبول نکرده‌اند، اما گزارش‌های گوناگون مشخص می کند تهران سال‌ها است به جستوجو گسترش همکاری‌های فضایی و فناوری با چین است. از میانه دهه ۲۰۱۰ نیز گزارش‌هایی درمورد توافق‌های احتمالی برای منفعت گیری از این سامانه در زیرساخت‌های ناوبری ایران انتشار شده می بود.

برخی پژوهشگران اعتقاد دارند همکاری‌های راهبردی بین ایران و چین بعد از امضای توافق شراکت طویل مدت دو سرزمین در سال ۲۰۲۱ می‌تواند عرصه دسترسی زیاد تر تهران به فناوری‌های پیشرفته را فراهم کرده باشد.

پیامدهای راهبردی

اگر منفعت گیری ایران از سامانه بیدو قبول شود، این نوشته می‌تواند پیامدهای مهمی برای توازن فناوری نظامی در خاورمیانه داشته باشد. دسترسی به ناوبری ماهواره‌ای دقیق‌تر نه تنها دقت موشک‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند توان عملیاتی پهپادها و دیگر سامانه‌های هدایت‌شونده را نیز ارتقا دهد.

در سطحی گسترده‌تر، این چنین تحولی نشان‌دهنده روندی بزرگ‌تر در نظام بین‌الملل است؛ روندی که در آن کشورها کم کم وابستگی خود به سامانه‌های غربی همانند GPS را افت داده و به شبکه‌های ناوبری جانشین روی می‌آورند.

در نتیجه، رقابت بین قوت‌های بزرگ بر سر کنترل زیرساخت‌های فضایی و ناوبری ماهواره‌ای، به یکی از ابعاد مهم رقابت ژئوپولیتیکی در قرن بیست‌ویکم تبدیل شده است؛ رقابتی که پیامدهای آن نه تنها در فضا، بلکه در میدان‌های جنگ زمینی نیز دیده می‌شود.