برخلاف تصورات خیال‌پردازانه‌تر درمورد کنترل رؤیا، پژوهشگران دانشگاه نورث‌وسترن (NU) علاقه‌مند بودند بازدید کنند آیا می‌توانند از رؤیاها برای تحکیم این ایده منفعت گیری کنند که «خوابیدن با یک قضیه» می‌تواند به حل آن پشتیبانی کند یا خیر.

به نقل از نیواطلس، آن‌ها ۲۰ نفر را که در رؤیای شفاف (lucid dreaming) توانایی داشتند یعنی توانایی تشخیص این که در حال خواب دیدن می باشند را داشتند و بعضی اوقات می‌توانستند کنترل آنچه در خواب رخ می‌دهد را به دست بگیرند، استخدام کردند. یک مطالعه مرتبط با رؤیا که این ماه انتشار شد، نشان داد رؤیاهای شفاف امکان پذیر در درمان سلامت روان برای شرایطی همانند اختلال استرس بعد از حادثه و بیماری پارکینسون سودمند باشند. پژوهش‌های قبل با شراکت محققان دانشگاه نورث وسترن و دیگر مؤسسات نیز نشان داده می بود که نوع ساده‌ای از ربط بین رؤیابین‌های شفاف و مجریان آزمایش امکان پذیر.

در این مطالعه، شرکت‌کنندگان نزدیک به دو ساعت پیش از خوابیدن در محل وجود یافتند و مجموعه‌ای از معماهای فکری (brain-teaser puzzles) به آن‌ها داده شد که هر بار سه دقیقه روی آن کار می‌کردند. در طول هر معمای اراعه ‌شده، شرکت‌کنندگان یک موسیقی متن بی همتا را می‌شنیدند که همراه با نام همان معما به ‌صورت تکرارشونده پخش می‌شد. داوطلبان به کار روی معماها ادامه دادند تا وقتی که چهار معمای حل ‌نشده به دست می‌آمد.

در مرحله سپس، از همه خواسته شد به رختخواب بروند. بر پایه پایش چندحسگری، پژوهشگران سپس در مرحله خواب REM (مخفف حرکات سریع چشم)، موسیقی متن مربوط به دو مورد از چهار معمای حل‌ نشده را برای شرکت‌کنندگان پخش کردند؛ با این امید که رؤیاها را به سمت یادآوری آن قضیه و به گمان زیاد یافتن راه ‌حل هدایت کنند.

نتایج نشان داد ۷۵ درصد از شرکت‌کنندگان حداقل یک رؤیا را گزارش کردند که با یکی از معماهای حل ‌نشده مرتبط می بود. علاوه بر این، معماهایی که نشانه صوتی دریافت کرده و در رؤیاها گنجانده شده بودند، با نرخ ۴۲ درصد یا در صبح روز سپس یا در وقتی بعد از آن حل شدند؛ در حالی که معماهایی که نشانه‌گذاری نشده بودند، تنها نرخ حل ۱۷ درصدی داشتند.

علاوه بر پشتیبانی به شرکت‌کنندگان برای حل معماها، نشانه‌های موسیقایی بر جنبه‌های دیگر رؤیاهای آن‌ها نیز تأثیر گذاشت.

کارن کُنکولی (Karen Konkoly)، نویسنده مهم مطالعه، می‌گوید: حتی بدون دیدن رؤیای شفاف، یکی از رؤیابین‌ها از یک شخصیت در خواب خواست تا در حل معمایی که ما نشانه‌گذاری کرده بودیم، به او پشتیبانی کند. فرد فرد دیگر با معمای «درختان» نشانه‌گذاری شده می بود و با رؤیای قدم زدن در یک جنگل از خواب بیدار شد. رؤیابین فرد دیگر با معمایی درمورد جنگل‌ها نشانه‌گذاری شده می بود و از خوابی بیدار شد که در آن در حال ماهیگیری در جنگل می بود و به همان معما فکر می‌کرد. این مثالها برای ما دلنشین بودند، چون نشان می‌دادند رؤیابین‌ها می‌توانند دستورالعمل‌ها را جستوجو کنند و حتی بدون داشتن رؤیای شفاف، رؤیاها می‌توانند تحت تأثیر صداها در زمان خواب قرار بگیرند.

پژوهشگران می‌گویند یکی از محدودیت‌های این مطالعه آن است که بخشی از نتایج مربوط به حل قضیه امکان پذیر به ‌علت پردازش شناختی بعد از بیدار شدن رخ داده باشد، نه فقط چیزی که در خود رؤیا به‌صورت اشکار حل شده باشد. به همین علت، آن‌ها می‌گویند مطالعات آینده باید طوری طراحی شوند که حل قضیه بلافاصله بعد از فازهای خواب REM آزمایش شود یا حتی از طریق ربط مستقیم با شرکت‌کنندگان در حالی که تا این مدت در حال رؤیا دیدن می باشند، بازدید شود. آن‌ها این چنین در نظر دارند پژوهش‌های آینده را فراتر از تأثیر رؤیا بر حل معما گسترش دهند و به جنبه‌های فرد دیگر از رؤیا همانند یادگیری تعمیم‌یافته یا تنظیم شوق بپردازند.