۱۵ سال رهایی از بیماری خودایمنی با پیوند سلول‌های بنیادی

۱۵ سال رهایی از بیماری خودایمنی با پیوند سلول‌های بنیادی_آینده


به گزارش آینده

 این دو نفر به نوعی بیماری شدید و بالقوه مرگبار مبتلا بودند که در آن سلول‌های ایمنی، پادتن‌هایی تشکیل می‌کنند که دعوا‌ای را علیه نخاع و عصبی که چشم را به مغز متصل می‌کند، اغاز می‌کنند؛ وضعیتی که به نام سندروم دویک (Neuromyelitis Optica Spectrum Disorder) شناخته می‌شود.

به نقل از نیچر، علائم این بیماری طبق معمول به ‌صورت حملات یا دوره‌هایی ظاهر خواهد شد که چند روز یا چند ماه طول می‌کشند و شامل درد چشم، از دست دادن بینایی، استفراغ، ضعف یا فلج در بازوها و پاها می باشند. درمان‌های جاری می‌توانند با مصرف مداوم دارو از ابراز این حملات جلوگیری کنند، اما این درمان‌ها در رابطه این دو فرد مؤثر نبودند.

بعد از پیوند سلول‌های بنیادی، کارکرد عصبی مرد بهبود یافت و او توانست زندگی عادی خود را از سر بگیرد و بعدها صاحب دو فرزند شود. زن مبتلا نیز توانست بازوهای خود را بهتر از قبل از درمان به کار بگیرد و دیگر نیازی به مصرف دارو برای افت علائم ندارد.

جیائو جیائو لی، مهندس زیست‌پزشکی در دانشگاه فناوری سیدنی، می‌گوید: فکر نمی‌کنم بتوانیم بگوییم این یک درمان قطعی است، اما در عین حال، این روش طی این دوره وقتی زیاد طویل، مشکلی را که بیماری تشکیل کرده می بود، رفع کرده است.

در این روش درمانی که پیوند آلوژنیک سلول‌های بنیادی خون‌ساز نام دارد، سلول‌های بنیادی اهداکننده از خون فرد فرد دیگر جمع‌آوری خواهد شد. این روش پیش‌تر برای درمان برخی سرطان‌ها، بیماری سلول داسی‌شکل و دیگر اختلالات خونی مورد منفعت گیری قرار گرفته است.

ماسیمو فیلیپی، یکی از نویسندگان مطالعه و متخصص مغز و اعصاب می‌گوید این نخستین بار است که این درمان برای این بیماری به کار گرفته شده است.

این مرد نخستین فردی می بود که تحت پیوند آلوژنیک قرار گرفت و در سال ۲۰۰۹ سلول‌های بنیادی را از خواهر خود دریافت کرد. سال سپس، زن مبتلا نیز سلول‌هایی را از یک اهداکننده غیرخویشاوند دریافت کرد. هر دو شرکت‌کننده تنها یک بار سلول‌های بنیادی اهداکننده را از طریق تزریق دریافت کردند.

بروس میلتورپ، پژوهشگر دانشگاه فناوری سیدنی، می‌گوید توانایی نگه داری این افراد بدون علائم بیماری برای این چنین زمان طویل، زیاد شوق‌انگیز است.

تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ها درباره انتخابات، سیاست، اقتصاد، ورزش، حوادث، فرهنگ وهنر و گردشگری را در آینده دنبال کنید.

بازتنظیم سیستم ایمنی

پیش از پیوند، شرکت‌کنندگان داروهای شیمی‌درمانی فلودارابین و تروسولفان و این چنین یک داروی مبتنی بر پادتن مونوکلونال دریافت کردند تا سلول‌های B سیستم ایمنی که پادتن‌های دعوا‌کننده به نخاع و عصب بینایی را تشکیل می‌کنند، از بین بروند.

پیش از دریافت پیوند سلول‌های بنیادی، این دو نفر این چنین یک دوره مختصر درمان با پادتن‌ها و داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی دریافت کردند تا از دعوا سلول‌های اهداکننده به سلول‌های سالم بدن گیرنده جلوگیری شود؛ عارضه‌ای که به نام بیماری پیوند علیه میزبان (Graft-versus-Host Disease) شناخته می‌شود و از عوارض شایع بعد از پیوند سلول‌های بنیادی است.

لی می‌گوید این عارضه می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد. با این حال، هیچ ‌یک از این دو نفر پادتن‌های مرتبط با سندروم دویک را در بدن خود نداشتند و هر دو دارای سیستم ایمنی سالمی شدند؛ موضوعی که نویسندگان مطالعه گزارش کرده‌اند.

لی می‌گوید این روش، سیستم ایمنی فرد را به ‌طور کامل جانشین می‌کند؛ در حالی که دیگر نسخه‌های این درمان که از سلول‌های بنیادی خود فرد منفعت گیری می‌کنند، تنها سیستم ایمنی را بازتنظیم می‌کنند.

او می‌افزاید این راه حلهای دیگر امکان پذیر برای افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی به قدر کافی مؤثر نباشند، چون امکان پذیر سلول‌های B تولیدکننده پادتن‌های مهاجم به‌ طور کامل از بین نروند.

میلتورپ می‌گوید به علت تعداد زیاد کم شرکت‌کنندگان در این مطالعه، تا این مدت اشکار نیست که آیا پیوند سلول‌های بنیادی برای همه مبتلایان به این بیماری سودمند خواهد می بود یا خیر. او می‌افزاید یافتن اهداکنندگان مناسب نیز می‌تواند دشوار باشد. با این حال، این مطالعه می‌تواند به‌ گفتن مدرکی برای اغاز یک کارآزمایی بالینی مورد منفعت گیری قرار گیرد.

میلتورپ این چنین می‌گوید روشی که گروه پژوهشی برای استخراج سلول‌های بنیادی مستقیما از خون اهداکننده به کار برده است، یک پیشرفت مثبت به حساب می اید، چون نسبت به جمع‌آوری سلول‌های بنیادی از مغز استخوان، کمتر تهاجمی است.

نویسندگان مطالعه می‌گویند این دو شرکت‌کننده با برخی پیامدهای منفی نیز روبه رو شدند؛ از جمله تورم غدد لنفاوی، افتپادتن که نیازمند درمان می بود و سرطان مثانه.

ابراز سرطان‌های ثانویه بعد از پیوند سلول‌های بنیادی نوشته غیرمعمولی نیست و نویسندگان پافشاری می‌کنند که باید خطرات این درمان در کنار بهبود علائم و افزایش کیفیت زندگی بیماران سنجیده شود.

خودِ پیوند سلول‌های بنیادی نیز با خطراتی همراه است. عفونت‌هایی که بعد از درمان تشکیل خواهد شد، دومین علت شایع مرگ‌ومیر مرتبط با این روش درمانی می باشند.

پژوهشگران می‌گویند این روش باید برای افراد جوانی در نظر گرفته شود که با درمان‌های استاندارد بهبودی اشکار نمی‌کنند یا به ‌طور هم‌زمان به دیگر بیماری‌های خودایمنی نیز مبتلا می باشند.

دسته بندی مطالب
اخبار کسب وکارها

خبرهای ورزشی

خبرهای اقتصادی

اخبار فرهنگی

اخبار تکنولوژی

اخبار پزشکی