ماجرا به اواخر دهه‌ی ۱۹۷۰ برمی‌گردد. اکنون بعد از گذشت دهه‌ها، دانشمندان علوم رفتاری به راه‌حل فاینمن بازگشته‌اند که بخشی از آن به‌علت دست‌خط ناخوانای صاحبش سال‌ها مبهم مانده می بود. دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که راه‌حل فاینمن واقعاً بهینه بوده است. پژوهشی تازه مشخص می کند شرکت‌کنندگان در یک بازی آنلاین، بدون این که از راه‌حل ریاضی آگاه باشند، رفتاری زیاد نزدیک به فرمول فاینمن از خود نشان داده‌اند.

معمای رستوران برای هر فردی که توانایی‌ی غذا خوردن بیرون از خانه را دارد آشناست: آیا بهتر است همان غذایی را که تا بحال بهترین بوده خواست دهیم، یا منو را کاوش کنیم به امید آنکه چیز بهتری اشکار شود؟ شوهام خوشن هیلِل، دانشمند علوم رفتاری، می‌گوید مثالی رستوران بازتاب طیف گسترده‌ای از تصمیم‌های واقعی در زندگی است؛ از انتخاب خانه برای خرید گرفته تا تعیین شریک زندگی و حتی اشکار کردن جای پارک.

کاری که فاینمن در رستوران انجام داد، تبدیل یک دوراهی روزمره به قضیه‌ای در «نظریه تصمیم‌گیری» می بود؛ حوزه‌ای بین اقتصاد و روان‌شناسی که به تحلیل راهبردهای تصمیم‌گیری در شرایط فقدان قطعیت می‌پردازد.

به‌طور دقیق‌تر، راه‌حل فاینمن زیرمجموعه‌ی دسته‌ای گسترده‌تر از مسائل این نظریه قرار می‌گیرد که «مسائل توقف» نام دارند؛ مسائلی که باید تصمیم گرفت آیا گزینه‌ی اینده را بپذیریم یا جست‌وجو را ادامه دهیم. فاینمن در این چارچوب اغاز‌ای محاسبه کرد: تعداد مشخصی از توانایی‌ها یا انتخاب‌ها که بعد از آن مرحله، بهترین تصمیم برای رالف لیتون این می بود که دیگر سراغ انتخاب‌های تازه نرود و به همان غذای محبوبش پایبند بماند.

لیتون یادداشت‌های ریچارد فاینمن را نگه داشت. در اغاز دهه‌ی ۲۰۰۰، بخشی از دست‌خط پیچیده‌ی فاینمن را رمزگشایی و تفسیرش را به طور آنلاین انتشار کرد. نزدیک به یک دهه سپس، در سال ۲۰۱۳، تام گریفیتس، دانشمند علوم شناختی از دانشگاه پرینستون، در جریان تحقیق برای نوشتن کتابی با همکارش برایان کریستین، دانشمند کامپیوتر و علوم شناختی، با قضیه مواجه شد و برای اولین بار یادداشت‌های فاینمن را به‌طور کامل رمزگشایی کرد.

به‌گزارش نیچر، کریستین که اکنون در دانشگاه کالیفرنیا برکلی فعالیت می‌کند، می‌گوید قضیه‌ی فاینمن تا سال ۲۰۲۱ تقریباً دست‌نخورده باقی ماند، تا وقتی که او و گریفیتس تصمیم گرفتند مجدد به آن بازگردند. او می‌افزاید: «معنی یادداشت‌های فاینمن را فهمیده بودیم، اما تا این مدت کار بسیاری باقی مانده می بود.» پژوهشگران سرانجام قبول کردند که فاینمن واقعاً به بهترین راه‌حل دست یافته می بود و علاوه بر آن، نسخه‌ی تعمیم‌یافته‌تری از قضیه را نیز حل کردند.

در قدم بعدی، گریفیتس و کریستین به همراه ایوان راسک، روان‌شناس شناختی از دانشگاه نیویورک، بازدید کردند که آیا حرکت واقعی انسان‌ها به راه‌حل ریاضی نزدیک است یا خیر. تیم معمای رستوران را به یک بازی آنلاین تبدیل کردند و ۲٬۵۲۰ شرکت‌کننده را در آزمایشی گسترده سنجیدند. شرکت‌کننده‌ها باید فکر می‌کردند که برای مدتی بین یک تا چهار هفته‌ای، به شهری تازه سفر کرده‌اند و باید هر شب یک رستوران را برای شام انتخاب کنند.

بازیکنان بر پایه کیفیت رستوران انتخابی، عددی بین ۱ تا ۱۰۰ امتیاز می‌گرفتند و مقصد رساندن مجموع امتیازات به حداکثر می بود. نتیجه نشان داد شرکت‌کنندگان هرچه به آخر سفر نزدیک‌تر می‌شدند، تمایل کمتری به ریسک کشف رستوران‌های تازه نشان می‌دادند که کاملاً از فرمول بهینه‌ی فاینمن پیروی می‌کند. هرچند شرکت‌کنندگان راه‌حل ریاضی فاینمن را که شامل فرمولی با جذر است، حل نکردند، رفتارشان تقریباً به آن نزدیک می بود.

یقیناً، مدل فاینمن تصویری کامل از حرکت انسان پشت میز رستوران اراعه نمی‌دهد. محدودیت اساسی این است که عامل خستگی و کسالت نادیده گرفته می‌شود؛ در مدل، گزینه‌ی بهینه این است که یک‌بار برای همیشه روی یک غذا ثابت بمانید. در حقیقت اما آدم‌ها امکان پذیر بخواهند یک در بین به غذای مورد علاقه‌شان برگردند و در دیگر دفعات منو را کاوش کنند. با‌این‌حال، کریستین می‌گوید این قضیه تنش بنیادی آشنا در هر روز زندگی را به ساده‌ترین شکل ممکن خلاصه می‌کند: انتخاب بین انجام کار محبوب و امتحان چیزهای تازه.