چطور برخی ورزشکاران با وجود افزایش سن هم چنان در اوج می باشند؟_آینده
به گزارش آینده
هنگامی توپ به پای کریستیانو رونالدو میرسد، در استادیومهای پر از غوغا همهی نفسها در سینه حبس میشود. او در سن ۴۰ سالگی تا این مدت میدود، میپرد و گل میزند، در حالی که تعداد بسیاری از فوتبالیستها در این سن بازنشسته شدهاند. راز پیروزی او تنها در تمرین و توانایی نهفته نیست، هر حرکت، هر شوت و هر پاس، حکایت از سیستمی پیچیده و تمرینپذیر دارد که سالها توانایی و دانش زیستی در آن نقشآفرینی میکنند.
در دنیای ورزشهای پرسرعت و تحت سلطهی جوانان، برخی ورزشکاران در دهههای ۳۰ و ۴۰ زندگی نه تنها با دیگران همگام می باشند، بلکه عملکردی زیاد درخشان دارند. نواک جوکوویچ هم چنان در بزرگترین صحنههای تنیس، حریفانی را پشت سر میگذارد که تقریباً نصف او سن دارند. لبرون جیمز شدت بازیهای انبیای را در دست دارد و حرکات را همانند گارد پوینت هدایت میکند. آلیسون فلیکس در ۳۵ سالگی یازدهمین مدال المپیک خود را در دو و میدانی به دست آورد و تام بریدی در ۴۳ سالگی سوپربول را فتح کرد، وقتی که اکثر کوارتربکهای انافال بازنشسته شدهاند.
فیدی دیویس جیهیند جوتیکاران، دانشیار حرکتشناسی در کالج هوپ، در وبسایت کانورسیشن مینویسد پایداری در این چنین سطحی از کارکرد نتیجهی صرف توانایی یا پشتکار نیست، بلکه مثالای آشکار از زیستشناسی در عمل است. ادامهدادن در بیشترین سطح بازی، بازتاب همگرایی تمرین بین مغز، بدن و ذهنیت است. توانایی و مطالعات بیشتر از دو دههای در حوزهی کارکرد و فیزیوتراپی نشان خواهند داد که این بینشها تنها برای ورزشکاران حرفهای کاربرد ندارند، برای هر فردی که میخواهد تغییرات زندگی را مدیریت کند یا سلامت خود را نگه داری کند، سودمند است.
پژوهشها حاکی از آن است که سیستمهای پشتیبان کارکرد بالا، از کنترل حرکتی تا تنظیم استرس و بازیابی، ویژگیهای ثابت نیستند و ظرفیتهایی تمرینپذیر دارند. در دنیای پر از تغییرات سریع و اختلالات، توانایی سازگاری با شرایط تازه اهمیت حیاتی دارد. سوال کلیدی این است که چه عواملی سازگاری را از منظر زیستی، شناختی و احساسی، مقدور میسازند؟
آمیگدال و قشر پیشپیشانی
مطالعات علوم اعصاب نشان خواهند داد که روبه روی مکرر با موقعیتهای پرتنش، علتسازگاری مغز میشود. قشر پیشپیشانی، مسئول برنامهریزی، تمرکز و تصمیمگیری، در مدیریت دقت و اتخاذ تصمیمات تحت سختی مؤثرتر عمل میکند. در شرایط استرسزا، همانند امتیاز مسابقه در فینال، این قسمت از مغز به ورزشکار امکان نگه داری اسایش و انتخابهای هوشمندانه میدهد، یقیناً به شرطی که بهخوبی تمرین شده باشد.
آمیگدال نزدیک ساقه مغز و قشر پیشپیشانی در جلوی مغز قرار دارد.
آمیگدال، مرکز شناسایی تهدید مغز، میتواند کارکرد را مختل کند و جهت وحشت، قفلشدن جوابهای حرکتی یا تصمیمهای شتابزده شود. روبه روی مکرر با لحظات حساس، ورزشکاران نخبه را قادر میسازد حتی تحت سختی شدید، عکس العمل آمیگدال را افت داده و قشر پیشپیشانی را فعال نگه دارند. بازسازی مدارهای مغزی به آنها امکان نگه داری کنترل احساسی میدهد.
تشکیل حلقهی مغز-بدن و بازسازماندهی مغز
فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز (BDNF) مولکولی است که سازگاری سریع با تغییرات را تسهیل میکند؛ یعنی میتوان آن را به کود مغز تشبیه کرد. این مولکول قابلیت انعطافپذیری مغز را افزایش میدهد، الگوهای اتصال بین سلولهای مغزی را تحکیم و به مدیریت احساسات، دقت و حرکات دقیق پشتیبانی میکند. فعالیت فیزیکی شدید، تمرکز ذهنی و تمرین موثر سطح BDNF را افزایش میدهد، به اختصاصی هنگامی که با ریکاوری مناسب همانند خواب و تنفس عمیق ترکیب شود.
ورزشکارانی که چندین دفعه در محیطهای پرتنش به تمرین و رقابت میپردازند، مغز خود را بازسازماندهی میکنند تا مؤثرتر جواب دهد. بازسازماندهی علتافزایش BDNF، تیز نگهداشتن قشر پیشپیشانی و افت عکس العمل بیشازحد آمیگدال میشود. دانشمندان این تنظیم زیستی را ذخیرهی شناختی و «آلوستازیس» مینامند؛ فرآیندی که بدن برای جواب به استرس و نیازهای محیطی بهمنظور نگه داری ارامش از آن منفعت گیری میکند.
توانایی کارکرد تحت سختی، نتیجه سازگاری مداوم است
فعالیت بدنی منظم، تمرینهای هماهنگ ذهن و بدن و برنامههایی که تمرین هوازی را با تمرینهای پیچیده یا حل مسائل ترکیب میکنند، توانایی مغز برای سازگاری و جواب به چالشها را بهبود میبخشند و عکس العملپذیری به استرس را افت خواهند داد. ریکاوری فعال و خواب نیز نقشی کلیدی در بازنشانی و تحکیم اتصالات عصبی دارند. با گذشت زمان، همگرایی حلقهای بین مغز و بدن، سازگاری، بازیابی و کارکرد بهینه را ممکن میسازد.
درسهایی فراتر از ورزش
توانایی کارکرد تحت سختی، نتیجهی سازگاری مداوم است. قرارگیری در معرض چالشها، مدیریت استرس و بازیابی دقیق، تواناییهایی می باشند که به ورزشکاران حرفهای محدود نمیشوند. چه در عرصهی مدیریت شغل، مراقبت از خانواده یا بازسازی ذهنی، اصول یکسان است: خود را در معرض چالشها قرار دهید، استرس را مدیریت و با دقت بازیابی کنید.
تواناییی سالها فعالیت ورزشی در ورزشکاران باتجربه، علتمیشود برخی تواناییها همانند پیشبینی، تصمیمگیری و آگاهی استراتژیک با گذر زمان بهبود یابند و انتخابهای بهتر و سریع تر ممکن شود. فعالیت بدنی، یادگیری تواناییهای تازه، تمرین ذهنآگاهی و تمرین کارکرد تحت سختی ظرفیت مغز برای سازگاری را افزایش خواهند داد.
همانطور که یک جراح، معلم یا سخنران با تمرین و آمادهسازی میتواند در لحظات حساس آرام و متمرکز بماند، همه انسانها برای سازگاری ساخته شدهاند و با منفعت گیری از استراتژیهای مناسب، میتوان در هر مرحلهای از زندگی کارکرد عالی را نگه داری کرد.
دسته بندی مطالب
اخبار کسب وکارها
منبع