نحوه استرداد مالیات بیش از حد کارگران

کارگران چگونه می‌توانند مالیات اضافی را پس بگیرند؟

سازمان امور مالیاتی اخیراً با انتشار یک بخشنامه، امکان استرداد مالیات بیش از حد اخذ شده از دستمزد کارگران را اعلام کرد. «آرمین خوشوقتی»، کارشناس ارشد حقوق و روابط کار، در ارتباط با این بخشنامه بیان داشت: بر اساس آرای مکرر دیوان عدل اداری، مزایای رفاهی و انگیزشی نباید مشمول مالیات بر حقوق باشند؛ با این حال سازمان امور مالیاتی سال‌ها این الزام را اجرا نکرد تا اینکه در چهاردهم بهمن بخشنامه جدیدی صادر نمود.

وی افزود: نکته مثبت این بخشنامه این است که صراحتاً آمده است حقوق‌بگیران می‌توانند برای سال‌های قبلی به سازمان امور مالیاتی مراجعه کنند و استرداد مالیات اضافی را درخواست نمایند.

در پاسخ به این سوال که استرداد چگونه امکان‌پذیر است، خوشوقتی گفت: مطابق قانون، برای هر سال مالی از تیرماه تا پایان اسفند همان سال می‌توان اقدام کرد؛ مثلاً برای مطالبه مرداد ۱۴۰۲، مهلت از تیر ۱۴۰۳ تا اسفند ۱۴۰۳ است. اما در بخشنامه تازه سازمان امور مالیاتی مقرر شده اگر افزایش مالیات به دلیل ندانستن حقوق‌بگیر از مقررات، یا خطای سازمان، یا پرداخت اضافه توسط کارفرما رخ داده باشد، محدودیت زمانی برای استرداد وجود ندارد.

خوشوقتی ادامه داد: از سال ۱۳۷۸ دریافت مالیات از مزایای رفاهی و انگیزشی کارگران ممنوع بوده است؛ بنابراین مالیات پرداختی بر این مزایا از سال ۱۳۷۸ قابل استرداد است. تنها نکته این است که مالیات هر سال بر اساس نرخ همان سال مسترد می‌شود. برای مثال مالیات برخی سال‌های قدیم ممکن است بسیار ناچیز باشد، اما در چهار-पنج سال اخیر مبالغ قابل توجهی شده و کارگران شاغل و بازنشسته می‌توانند برای پس‌گیری آن اقدام کنند.

پنج مورد شفاف از مزایای رفاهی و انگیزشی

در تشخیص موارد مشمول مزایای رفاهی و انگیزشی، تا کنون ابهاماتی وجود داشته؛ اما پنج مورد روشن و مشخص در تبصره ۳ ماده ۳۶ قانون کار ذکر شده که عبارتند از:

  • پشتیبانی هزینه اقلام مصرفی خانوار (بن خواربار)
  • پشتیبانی هزینه مسکن
  • پشتیبانی هزینه عائله‌مندی
  • حق تاهل (از ابتدای ۱۴۰۳ اضافه شده)
  • پاداش افزایش تولید یا پاداش منفعت‌وری که به تایید وزارت کار رسیده باشد (تا ۳۰ درصد حقوق قابل افزایش است)

این پنج مولفه بدون شک و شبهه جزو مزایای رفاهی و انگیزشی مشمولان قانون کار می‌باشند. حداقل اقدام این است که کارگران مبالغ این پنج مورد را از فیش‌های حقوقی سال‌های قبل استخراج کرده و برای استرداد مالیات دریافتی بابت آن‌ها اقدام نمایند.

خوشوقتی تصریح کرد: مراجعه فردی کارگران به سازمان امور مالیاتی دشوار است و مدیریت آن برای سازمان نیز مشکل‌ساز است. بنابراین سازمان اعلام کرده اگر کارگر همچنان در همان شرکت کار می‌کند، کارفرما می‌تواند درخواست استرداد را انجام دهد. اما در این روش، خود حقوق‌بگیر از جزئیات تهاتر مالیات جاری با مالیات اضافی مطلع نمی‌شود و این عدم شفافیت می‌تواند زمینه اختلاف شود.

آیا پذیرش استرداد مالیات اضافی شامل پرداخت خسارت هم می‌شود؟ پاسخ منفی است. این کارشناس حقوقی تأکید کرد که سازمان امور مالیاتی بابت اخذ مالیات اضافی در طول سال‌ها خسارت نخواهد پرداخت؛ خسارت تنها در صورتی پرداخت می‌شود که سازمان در مهلت سه ماهه مالیات درخواستی را مسترد نکند.

در مورد نحوه پردازش این موضوع توسط سازمان امور مالیاتی، خوشوقتی گفت: نکته منفی این که در بودجه ۱۴۰۴ مزایای رفاهی و انگیزشی مجدداً مشمول مالیات شده‌اند؛ یعنی در بند ز قانون بودجه سال آینده صراحتاً ذکر شده که این مزایا مشمول کسر مالیات هستند. قطعاً این بند در بودجه‌های سال‌های قبل نیز وجود داشته است. لذا استرداد مالیات اضافی مربوط به دوره قبل از ۱۴۰۴ است و از سال بعد باز هم از مزایای رفاهی کارگران مالیات گرفته خواهد شد.

وی افزود: کارگران برای استرداد مالیات اضافی دو راه در پیش دارند. اگر قرارداد کاری کارگر با کارفرمای قبلی همچنان ادامه دارد، می‌تواند از کارفرما بخواهد که درخواست استرداد را انجام دهد و نیازی به شکایت یا مراجعه نیست. اما اگر کارگر دیگر در آن کارگاه مشغول به کار نباشد، می‌تواند به صورت فردی با سازمان امور مالیاتی مکاتبه کند و استرداد را درخواست نماید.