عیدی بازنشستگان ۲.۵ میلیون تومان شد؟
به نظر می‌رسد دولت تصمیم گرفته تنها دو میلیون و پانصد هزار تومان را به عنوان عیدی به بازنشستگان بپردازد، اما به گفته‌های مروتی، بازنشسته کارگری، این مبلغ برای بازنشستگان تأمین اجتماعی اصلا عادلانه نیست.
تفاوت عیدی شاغلان و بازنشستگان
او افزود: چگونه است که کف عیدی کارگران شاغل بیش از چهل و چهار میلیون تومان است، اما به کارگران بازنشسته قرار است دو میلیون و پانصد هزار تومان پرداخت شود؟!
🔗 بیشتر بخوانید: نظر نماینده مجلس؛ به جای یارانه کالابرگ بدهیم_آینده
به عقیده مروتی، کارگر، کارگر است و تفاوتی بین شاغل و بازنشسته ندارد؛ سال‌ها است کارگران بازنشسته برای دریافت عیدی قانونی مطالبه می‌کنند، اما صدایشان شنیده نمی‌شود.
استدلال تأمین اجتماعی و پاسخ فعالان
در سال‌های اخیر، تأمین اجتماعی به بهانه کسری بودجه و عدم دریافت حق بیمه از عیدی شاغلان، از قبول مطالبه برحق بازنشستگان کارگری خودداری کرده است، اما مروتی معتقد است امسال باید به این مطالبه دقت شود.
🔗 بیشتر بخوانید: خبر از یارانه تشویقی با این کد دستوری
او می‌افزاید: تأمین اجتماعی موظف است به بازنشستگان خود عیدی کارگری بپردازد؛ ما از مدیرعامل تازه سازمان انتظار داریم این مطالبه را جدی بگیرد، زیرا وضع معاش بازنشستگان بحرانی است و آن‌ها با این عیدی‌های ناچیز، شب عید شرمنده خانواده خواهند شد.
تاکید بر حق قانونی، نه صدقه
این فعال صنفی بازنشستگان تأکید کرد که کارگران بازنشسته حق قانونی خود را می‌خواهند؛ آن‌ها عیدی مطابق قانون می‌خواهند، نه صدقه و انعام دولت!
🔗 بیشتر بخوانید: آمارهای تازه تورم وحشتناک است اما غیرعادی نیست/ اقلام شکم‌پرکن جانشین غذاهای سودمند شده‌اند_آینده
پیشینه چالش‌های پرداخت عیدی بازنشستگان
موضوع عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی سال‌ها است که یکی از چالش‌های اصلی میان فعالان صنفی، سازمان تأمین اجتماعی و دولت بوده است. بر اساس قانون کار، کارگران شاغل در ایام عید فطر و عید قربان حق دریافت عیدی معادل یک ماه حقوق پایه دارند. با این حال، بازنشستگان که سال‌ها حق بیمه پرداخته‌اند و ستون فقرات صنعت و تولید کشور بوده‌اند، از این مزیت قانونی محروم مانده‌اند.
مروتی در ادامه سخنان خود اشاره کرد که در سال‌های گذشته، صندوق بازنشستگی تأمین اجتماعی بارها به بهانه عدم تعادل مالی و کسری بودجه، از پرداخت عیدی بازنشستگان امتناع کرده است. این در حالی است که عیدی شاغلین هر سال با افزایش حقوق پایه رو به رشد است، اما سهم بازنشستگان یا ثابت مانده یا به صورت کمک‌های ناهموار و غیرقانونی پرداخت شده است.
وضعیت معیشتی بحرانی بازنشستگان
این فعال صنفی با بیان اینکه “وضع معاش بازنشستگان بحرانی‌ست”، هشدار داد که بسیاری از بازنشستگان تامین اجتماعی با معاش‌هایی زیر خط فقر مطلق زندگی می‌کنند. او توضیح داد: “بازنشسته‌ای که با ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان معاش ماهانه باید زندگی کند، چگونه می‌تواند با دو میلیون و پانصد هزار تومان عیدی، هزینه‌های نوروز، خرید لباس برای نوه‌ها و اقامت مراسم عید را تامین کند؟”
مروتی افزود: “این مبلغ حتی یارانه‌های ماهانه 정부의 برای قشرهای ضعیف‌تر هم نمی‌رسد. پرداخت چنین مبلغی نه عیدی است و نه کمک، بلکه نوعی تحقیر به کرامت انسان‌هایی است که عمر خود را در خدمت جامعه سپری کرده‌اند.”
مقایسه با عیدی سایر بخش‌ها
وی با اشاره به تفاوت‌های طبقاتی در پرداخت عیدی در بخش‌های مختلف دولتی و عمومی گفت: “در بسیاری از سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی، عیدی کارکنان شاغل و بازنشسته با هم یکسان است یا حداقل با ضریب مناسبی محاسبه می‌شود. چرا در تأمین اجتماعی که مادر سازمان‌های بیمه‌ای است، این تبعیض وجود دارد؟”
این فعال صنفی یادآوری کرد که در بخش‌های نفت، گاز، برق و بانک‌ها، بازنشستگان عیدی‌های بسیار بالاتر از کارگران بازنشسته تامین اجتماعی دریافت می‌کنند، در حالی که کارگران بازنشسته سخت‌ترین و خطرناک‌ترین شغل‌ها را در طول عمر کاری خود داشته‌اند.
وظیفه قانونی سازمان تأمین اجتماعی
مروتی بر اساس مواد قانون کار و آیین‌نامه‌های تأمین اجتماعی تأکید کرد که پرداخت عیدی به بازنشستگان وظیفه قانونی سازمان تأمین اجتماعی است، نه یک لطف یا انعام. او گفت: “ماده ۱۷ قانون کار صریحاً عیدی را حق کارگر می‌داند و بازنشسته کارگری از نظر قانون کار، کارگر محسوب می‌شود. بنابراین انکار این حق، نقض صریح قانون است.”
وی اضافه کرد: “سازمان تأمین اجتماعی نمی‌تواند به بهانه اینکه حق بیمه عیدی از شاغلان نگرفته شده، خود را از پرداخت معاف بداند. مدیریت صندوق و تامین منابع مالی وظیفه مدیران سازمان است، نه بار شانه بازنشستگان.”
انتظارات از مدیرعامل جدید تأمین اجتماعی
این فعال بازنشستگان با اشاره به انتصاب مدیرعامل جدید سازمان تأمین اجتماعی، ابراز امیدواری کرد که رویه‌های گذشته تغییر کند. او گفت: “ما از مدیرعامل تازه سازمان توقع داریم که با دیدگاه عدالت‌محور، پرونده عیدی بازنشستگان را باز کند و دستور پرداخت عیدی قانونی را صادر نماید. این یک تصمیم سیاسی و ارادی است، نه یک مانع فنی.”
مروتی تأکید کرد: “اگر مدیرعامل جدید بخواهد، می‌تواند با استناد به قانون و با همکاری وزارت کار و دولت، بودجه لازم را تامین کند. بازنشستگان دیگر صبر نمی‌کنند؛ آن‌ها سال‌ها صبر کرده‌اند و حالا در آستانه عید، پاسخ قاطع می‌خواهند.”
هشدار به تشدید اعتراضات
در پایان، این فعال صنفی هشدار داد که اگر مطالبه قانونی بازنشستگان مبنای عمل قرار نگیرد، اعتراضات گسترده‌ای در سراسر کشور شکل خواهد گرفت. او گفت: “بازنشستگان در تمام استان‌ها در حال هماهنگی هستند. اگر تا پیش از عید، عیدی قانونی و عادلانه پرداخت نشود، تجمعات و راهپیمایی‌های گسترده‌ای در پیش روی مدیریت سازمان تأمین اجتماعی و وزارت کار خواهیم داشت.”
مروتی در پایان تأکید کرد: “ما صدقه نمی‌خواهیم، حق خود را می‌خواهیم. عیدی دو میلیون و پانصد هزار تومانی، عیدی نیست، بی‌احترامی است. بازنشستگان تامین اجتماعی عیدی مطابق قانون، متناسب با تورم و هزینه‌های زندگی می‌خواهند تا بتوانند با سرافرازی و کرامت، عید را با خانواده‌های خود بگذرند.”
بازتاب‌های حقوقی و قضایی پرونده عیدی
مروتی در ادامه به ابعاد حقوقی این موضوع اشاره کرد و گفت: “طی سال‌های اخیر، تعداد زیادی از بازنشستگان از طریق مراجع قضایی و دیوان عدالت اداری شکایت کرده‌اند. در بسیاری از موارد، احکام قضایی به نفع بازنشستگان صادر شده و پرداخت عیدی قانونی را الزام آور دانسته است، اما سازمان تأمین اجتماعی با استناد به موارد تجدید نظر و تاخیر در اجرا، از انجام احکام خودداری می‌کند.”
وی افزود: “این رویه، علاوه بر نقض قانون، اعتماد عمومی را به چالش می‌کشد. وقتی یک سازمان دولتی احکام قطعی دیوان عدالت اداری را اجرا نمی‌کند، چه انتظاری از کارگران شاغل می‌توان داشت که حقوق خود را از طریق قانون پیگیری کنند؟”
آمار و ارقام نگران‌کننده
بر اساس آمارهای غیررسمی و گزارش‌های انجمن‌های بازنشستگان، تعداد بازنشستگان تامین اجتماعی در کشور بیش از ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود. از این تعداد، بخش قابل توجهی معاش‌های زیر ۱۵ میلیون تومان دریافت می‌کنند. محاسبه ساده نشان می‌دهد که اگر به هر یک از این بازنشستگان، عیدی قانونی معادل یک ماه معاش (حداقل ۱۵ میلیون تومان) پرداخت شود، نیاز به بودجه‌ای حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار میلیارد تومان است.
مروتی در این باره گفت: “دولت و سازمان برنامه و بودجه می‌دانند که این رقم در مقایسه با بودجه‌های کلان کشور، رقم ناچیزی است. تنها ۱ درصد از درآمدهای نفتی یا تخصیص یارانه‌های هدفمند می‌تواند این حق را بپردازد. مسئله عدم بودجه نیست، مسئله اولویت‌بندی نادرست است.”
مقایسه با استانداردهای بین‌المللی
این فعال صنفی با اشاره به استانداردهای سازمان بین‌المللی کار (ILO) گفت: “در اکثر کشورهای عضو ILO، بازنشستگان در ایام عید و مناسبت‌های ملی، مزایای ویژه‌ای دریافت می‌کنند که معمولاً معادل یک ماه پینشن یا بیش از آن است. در ترکیه، عربستان، و حتی کشورهای همسایه در منطقه، عیدی بازنشستگان به صورت قانونی و با مبالغ معقول پرداخت می‌شود.”
او ادامه داد: “ایران امضا کننده کنوانسیون‌های بین‌المللی کار است. عدم پرداخت عیدی عادلانه به بازنشستگان، نقض تعهدات بین‌المللی کشور محسوب می‌شود و می‌تواند مبنای شکایات بین‌المللی باشد.”
نقش انجمن‌ها و اتحادیه‌های بازنشستگان
مروتی بر نقش انجمن‌های صنفی بازنشستگان در پیگیری این حق تأکید کرد و گفت: “انجمن‌های بازنشستگان در سراسر کشور، به طور منسجم و منظم در حال پیگیری این پرونده هستند. ما جلسات متعددی با نمایندگان مجلس، وزارت کار، و مدیریت تأمین اجتماعی داشته‌ایم. در تمام جلسات، حق ما تایید شده، اما در عمل، اجرا نمی‌شود.”
وی اضافه کرد: “ما از نمایندگان محترم مجلس اسلامی انتظار داریم که در جلسات علنی و komisyonهای مربوطه، این موضوع را به جدیت پیگیری کنند و از دولت و سازمان تأمین اجتماعی بخواهند قانون را اجرا کنند. قانون اساسی در اصل ۴۳ اقتصاد را بر اساس عدالت اجتماعی بنا نهاده است؛ پرداخت عیدی دو میلیون تومانی به کسی که ۳۰ سال کار کرده، عدالت اجتماعی نیست.”
راهکارهای پیشنهادی برای حل بحران
این فعال بازنشستگان راهکارهای عملی برای حل این بحران را تشریح کرد:
- پرداخت عیدی معادل یک ماه معاش: حداقل عیدی باید معادل یک ماه معاش هر بازنشسته باشد، همانند کارگران شاغل.
- حذف سقف و کف مصنوعی: عیدی نباید سقف و کف داشته باشد؛ باید متناسب با معاش و سابقه کار هر فرد محاسبه شود.
- تخصیص بودجه در قانون بودجه سالانه: عیدی بازنشستگان باید به عنوان یک بند الزامی در قانون بودجه سالانه کشور پیش‌بینی شود، نه به عنوان کمک‌های اختیاری.
- اجرای احکام قضایی: سازمان تأمین اجتماعی موظف است احکام قطعی دیوان عدالت اداری را بدون تاخیر اجرا کند.
- شفافیت مالی صندوق بازنشستگی: صورت‌های مالی صندوق بازنشستگی باید به طور شفاف و منظم به بازنشستگان و انجمن‌های صنفی گزارش داده شود.
پیام به الرأي العام و رسانه‌ها
مروتی در پایان با تشکر از رسانه‌ها و الرأي العام که همواره در کنار بازنشستگان بوده‌اند، گفت: “ما از تمام رسانه‌های ملی، خبرگزاری‌ها، شبکه‌های اجتماعی و فعالان مدنی می‌خواهیم صدای بی‌صدای ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار بازنشسته تامین اجتماعی باشند. این موضوع فقط مربوط به بازنشستگان نیست؛ مربوط به آینده همه ماست. هر کسی که امروز کار می‌کند، فردا بازنشسته خواهد شد. اگر امروز حق بازنشسته نقض شود، فردا حق ما هم نقض خواهد شد.”
او با تأکید بر وحدت و صبر بازنشستگان، گفت: “ما صبور هستیم، اما بی‌وقفه نیستیم. تا زمانی که حق قانونی ما پرداخت نشود، پیگیری‌های حقوقی، صنفی و مدنی ما ادامه خواهد داشت. عیدی ۲.۵ میلیون تومانی، پاسخ ما نیست. ما عیدی قانون، عیدی عدالت، عیدی کرامت می‌خواهیم.”