این عضو هیات علمی گروه بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی او گفت: به فصل امتحانات نزدیک می‌شویم و دانش‌آموزان و دانشجویان در تلاش می باشند تا خود را برای امتحانات آخر ترم آماده سازند و برخی از آنان برای کسب آمادگی و مطالعه زیاد تر دروس از خواب شبانه صرفه نظر کرده و دچار افتخواب در ایام امتحانات خواهد شد.

به حرف های امامی، بر پایه نتایج مطالعات صورت گرفته در ایران و جهان دانش آموزان و دانشجویان مقدار خواب کافی و مورد نیاز محدوده سنی خود را ندارند.

وی افزایش ساعت کار نیمه زمان، حجم بالای مطالب درسی، عادات نادرست (تماشای تلویزیون و منفعت گیری از وسایل الکترونیکی همانند کامپیوتر و موبایل قبل از خواب) را برخی از دلایل این تحول الگو و افتخواب در دانشجویان و دانش آموزان گفت.

مطالعه و خواب مناسب شبانه؛ دو عامل مهم در افزایش کارکرد تحصیلی

به حرف های این متخصص بیهوشی، خواب در فرآیندهای شناختی که برای یادگیری و کارکرد تحصیلی الزامی می باشند، نقش حیاتی ایفا می‌کند و بر پایه یافته‌های آکادمی طب خواب آمریکا، مطالعه و خواب مناسب شبانه دو عامل مهم برای افزایش کارکرد تحصیلی در دانشجویان و دیگر فراگیران است.

امامی با اشاره به نظر متخصصان و اساتید بین المللی درخصوص تاثییر خواب در یادگیری او گفت: مطابق نظر یکی از برنامه‌ریزان تحصیلی دانشگاه هاروارد، محرومیت از خواب علتخواب آلودگی در کلاس درس و اثرات منفی بر کارکرد کلی تحصیلی دانشجو می شود. این چنین مطابق حرف های یکی از اساتید گروه خواب دانشگاه استانفورد مقدار هوشیاری فرد در طول روز حساس‌ترین معیار برای تعیین مقدار نیاز اختصاصی هر فرد به خواب است.

به حرف های این فلوشیپ طب خواب، اگر فردی در طول روز مدام خسته و خواب آلود است نشان می دهد که به گمان زیاد خواب او کافی نیست.

تاثییر کیفیت و کمیت خواب بر مقدار هوشیاری فرد

وی، کیفیت و کمیت خواب را دو عامل اولیه موثر بر مقدار هوشیاری فرد در طول روز برشمرد و این عوامل را در هوشیاری روزانه نوجوانان و جوانان زیاد مهم دانست؛ چون در این سنین در قیاس با میانسالی یا کهنسالی، اختلالات شایع خواب نظیر آپنه انسدادی و سندرم پای بیقرار نادر است.

امامی در ادامه به نتایج برخی تحقیقات در خصوص اثرات نامطلوب و ربط خواب ناکافی یا نامناسب با پیروزی درسی دانش‌آموزان و دانشجویان اشاره کرد.

خواب آلودگی و افت کارکرد تحصیلی و روزانه دانشجویان، کسب نمرات پایین در ریاضی و خواندن و نوشتن، مشکلات سلامت روان، کیفیت خواب پایین در دانشجویان رشته‌های پزشکی و پیراپزشکی، کسب معدل پایین‌تر در دانشجویانی که “همه شب” بیدارند و مطالعه می‌کنند برخی از نتایج مطالعه مذکور می بود.

به حرف های وی، دانش‌آموزانی که شبها تا دیروقت بیدار می‌همانند و آخر هفته‌ این افتخواب را جبران کرده و زیاد دیر بیدار خواهد شد، عمکرد ضعیفی در کلاس درس اشکار می‌کنند. چون ساعت بیولوژیک بدنشان ناچار است مرتب خود را با ساعت متغیر خواب و بیداری آنها تنظیم کند و این نوشته علتکاهش توانایی آنها در بیدار شدن زودهنگام برای کلاسهای صبح ابتدای هفته می‌شود.

این فلوشیپ خواب دانشگاه با اشاره به تاثییر خواب در تحکیم حافظه و انتقال اطلاعات به حافظه طویل مدت خاطرنشان کرد: خواب به انتقال اطلاعات از حافظه مختصر‌زمان به حافظه طویل مدت پشتیبانی می‌کند و برای آوردن حقایق و مفاهیم آموخته شده در طول روز را آسان‌تر می‌سازد.

وی تحکیم توانایی‌ها را از دیگر آثار مثبت خواب برشمرد و او گفت: مغز در طول خواب به تحکیم توانایی‌های حرکتی و دیگر آموخته‌های فرد می‌پردازد که این کار برای توانایی‌های نیازمند تمرین همانند موسیقی یا ورزش، حیاتی است.

امامی، دقت و تمرکز ذهنی را از تاثیرات مثبت خواب در حوزه کارکرد شناختی برشمرد و افزود: خواب کافی علتافزایش دقت و تمرکز شده و به دانش‌آموزان اجازه می‌دهد در طول کلاس‌ها و جلسات درسی تمرکز بهتری داشته باشند.

وی با اشاره به تاثییر خواب بر توانایی حل قضیه او گفت: خواب به بهبود تفکر انتقادی و توانایی حل قضیه پشتیبانی می‌کند و به دانشجویان پشتیبانی می‌کند تا به طور موثرتری به مدیریت چالش‌ها بپردازند.

این فلوشیپ دانشگاه با اشاره به نقش خواب در تنظیم احساسات و مدیریت استرس افزود: خواب با کیفیت به تنظیم احساسات و افت استرس پشتیبانی می‌کند و بر کیفیت یادگیری و کارکرد تحصیلی تاثیرگذار است.

این متخصص بیهوشی ارامش خلق و خو را از دیگر آثار خواب با کیفیت برشمرد و خاطرنشان کرد: دانش‌آموزانی که به خوبی استراحت کردند، طبق معمول خلق و خوی بهتری دارند و این کار بر تعامل های آنها با همکلاسی‌ها و معلمان تاثییر مثبت می‌گذارد.

امامی نقش خواب را در رشد و تکامل جسمی به اختصاصی در نوجوانان زیاد مهم و الزامی گفت و با اشاره به تاثییر خواب در کارکرد ایمنی بدن اصرار کرد: خواب کافی علتتقویت سیستم ایمنی فرد می‌شود و گمان ابتلا به بیماری‌های گوناگون را در وی افت می‌دهد، در نتیجه فراگیران زمان زیاد تر و موثرتری برای مطالعه دارند.

این فلوشیپ خواب با دقت به تاثییر خواب کافی در بهبود نمرات فراگیران او گفت: مطابق نتایج تحقیقات دانش‌آموزانی که خواب کافی دارند، طبق معمول نمرات بالاتری کسب می‌کنند و در آزمون‌های استاندارد نیز کارکرد بهتری از خود نشان خواهند داد.

وی افت غیبت را از دیگر آثار خواب کافی در فراگیران برشمرد و یادآور شد: الگوی خواب سالم می‌تواند به افت غیبت از مدرسه منجر شوند و زمان‌های یادگیری را ضمانت کند.

پیشنهاد‌های کلیدی به فراگیران در ایام امتحانات

بنابر اظهار وزارت بهداشت، امامی با اشاره به نیاز زیاد تر نوجوانان به هشت تا ۱۰ ساعت خواب شبانه برای کارکرد بهینه اصرار کرد که دانش‌آموزان و دانشجویان علاوه بر کمیت خواب (ساعات کافی و مناسب) باید به کیفیت خواب نیز دقت کنند و ضمن مراعات قوانین بهداشت خواب علتارتقا و بهبود کیفیت خواب خود شوند.

وی در ادامه به گفتن برخی از قوانین بهداشت خواب و پیشنهاد‌هایی به فراگیران پرداخت و او گفت: بزرگسالان به هفت تا هشت ساعت و نوجوانان به هشت تا ۱۰ ساعت خواب شبانه نیاز دارند. سریع به رختخواب بروید تا زمان کافی برای خواب شبانه مناسب داشته باشید. اگر در به خواب رفتن(اغاز خواب) مشکل دارید، از تختخواب خارج شوید و تا وقتی که حس خواب‌آلودگی کنید، یک کار آرامبخش همانند مطالعه کتاب یا گوش دادن به موسیقی انجام دهید. از تختخواب فقط برای خواب منفعت گیری کنید و از انجام مطالعه، تماشای تلویزیون یا سخن بگویید با تلفن در تخت اجتناب کنید.

او افزود: چرت روزانه باید محدود باشد و درصورت نیاز به خواب مختصر روزانه باید زمان آن کمتر از نیم ساعت و حتما قبل از ساعت ۱۵ بعدازظهر باشد. ساعت خواب و بیداری خود را در تعطیلات آخر هفته نیز همانند دیگر روزهای هفته تنظیم کرده و تلاش کنید همان ساعت روتین همیشگی به رختخواب بروید و از خواب بیدار شوید. اگر در طول هفته دچار افتشدید خواب هستید، می توانید در تعطیلات آخر هفته آن را جبران کنید. اما ساعات خواب شما باید به طوری باشد که مانع سریع خوابیدن شما در شب نشود. به یاد داشته باشید که دیر خوابیدن در آخر هفته علتدشوار شدن بیداری برای کلاس‌های صبح روز شنبه می‌شود.

این فلوشیپ خواب او گفت: بعدازظهر و شب از مصرف کافئین خودداری کنید. کافئین ساعت‌ها در بدن باقی مانده و علتایجاد اختلال در به خواب رفتن می شود. نور و روشنایی منزل را در شب کم کنید تا بدن شما بداند به زودی زمان خواب فرا خواهد رسید. برای تحکیم هوشیاری خود، صبح‌ها در معرض نور خورشید قرار بگیرید. قبل از رفتن به تختخواب، مدتی را به “آرام کردن ذهن” خود تعلق دهید. قبل از خواب کامپیوتر، تلویزیون و تلفن همراه را خاموش کنید و ۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از خواب در اسایش باشید. هیچ زمان قبل از خواب وعده غذایی سنگین نخورید. شام به قدر کافی بخورید و گرسنه به تختخواب نروید. اگر با عمل به پیشنهاد‌های مذکور تا این مدت دچار اختلال خواب هستید با پزشک یا متخصص خواب مشورت کنید.

او خاطرنشان کرد: خواب تنها یک حالت استراحت جسم و ذهن نیست؛ بلکه یک فرآیند فعال است و تاثییر قابل توجهی بر یادگیری و پیروزی تحصیلی دارد و تشویق دانشجویان و دانش‌آموزان به مراعات بهداشت خواب علتنتایج تحصیلی بهتر و بهبود سلامت آنها می شود.