کارفرمایان برای این که بتوانند هزینه‌های عملیاتی خود را بالاتر از حد واقعی نشان دهند و در عین حال، از پرداخت مالیات بر قیمت افزوده یا مالیات بر کارکرد فرار کنند، عمل به ثبت تراکنش‌های صوری می‌کنند. این تراکنش‌ها زیاد تر شامل واریز مبالغی به حساب بانکی کارگران می‌شود.

مکانیزم تراکنش‌های صوری

فکر کنید کارفرما باید مبلغی را به گفتن هزینه یا بخشی از درآمد به طور رسمی ثبت کند. برای جلوگیری از ثبت این مبلغ در دفاتر رسمی شرکت، کارفرما مبلغی را (که بعضی اوقات شامل بخشی از حقوق واقعی کارگر یا مبالغی است که هیچ زمان به گفتن درآمد خالص کارگر محسوب نمی‌شوند) به حساب کارگر واریز می‌کند. بعد از ثبت این واریز در سیستم بانکی، کارفرما از کارگر می‌خواهد که وجه را برداشت کرده و نقداً به او بازگرداند.

 تأثیر بر سیستم دهک‌بندی

سیستم‌های شناسایی حالت رفاهی (همانند سامانه‌های هدفمندی یارانه‌ها) عمدتاً بر پایه داده‌های مالی و گردش حساب بانکی افراد در یک بازه وقتی اشکار (طبق معمولً شش ماه تا یک سال) عمل می‌کنند. هنگامی که کارگری مورد منفعت گیری برای این فرارهای مالیاتی قرار می‌گیرد، گردش مالی حساب او به طور غیرطبیعی افزایش می‌یابد.

اگر یک کارگر با حقوق پایه (برای مثالً ۷ میلیون تومان در ماه) به علت تراکنش‌های صوری کارفرما، در طول یک ماه، ۵۰میلیون تومان تراکنش ورودی در حساب خود داشته باشد، سیستم به نادرست این گردش مالی بالا را به گفتن درآمد واقعی برداشت می‌کند.

بر پایه این داده‌های گمراه‌کننده، کارگر از دهک‌های پایین (نیازمند پشتیبانی) به دهک‌های میانی یا بالایی (دارای توانایی پرداخت) پرتاب می‌شود. این یک خطای سیستمی است که زیربنای آن، سوءاستفاده از اطلاعات شخصی افراد برای اهداف مالیاتی است