به گزارش خبر سریع، در ماه مبارک رمضان، مسلمانان علاوه بر خودداری از خوردن و آشامیدن، موظف به پرهیز از عواملی می باشند که روزه را باطل می‌کند. رابطه جنسی نیز از این قاعده مستثنی نیست و احکام خاصی دارد که دانستن آن برای زوجین الزامی است. این مقاله با استناد به نظرات مراجع عظام پیروی شیعه، به بازدید دقیق این احکام می‌پردازد.

محدوده وقتی مجاز برای رابطه جنسی

بر پایه صریح آیات قرآن و نظرات همه مراجع پیروی شیعه، رابطه جنسی در ماه رمضان تنها در بازه وقتی مشخصی مجاز است. در واقع، از اذان مغرب (زمان افطار) تا اذان صبح (طلوع فجر) زوجین می‌توانند، هرگونه رابطه جنسی (از جمله نزدیکی کامل) داشته باشند، مشروط بر این که پیش از اذان صبح، غسل جنابت کنند و برای روزه‌داری آماده شوند .

اما از اذان صبح تا اذان مغرب برقراری هرگونه عمل جنسی، به عمد یا سهوی، می‌تواند جهت باطل شدن روزه شود .

 رابطه جنسی در طول روز (اذان صبح تا اذان مغرب)

انجام عمل جنسی در حال روزه، بسته به نوع آن و مقدار آگاهی فرد، احکام متغیری دارد.

۱. جماع (نزدیکی)

حکم: حرام و مبطل روزه است.

شرط بطلان: اگر آلت تناسلی مرد به اندازه ختنه‌گاه و زیاد تر داخل شود، فرقی نمی‌کند که منی خارج شود یا نه، روزه هر دو طرف (زن و مرد) بلافاصله باطل می‌شود . مطابق نظر زیاد تر مراجع، اگر کمتر از ختنه‌گاه باشد و منی خارج نشود، روزه باطل نمی‌شود .

· مسئله مهم: اگر فردی به علت بیماری یا مسافرت روزه نیست، نباید همسر روزه‌دار خود را به جماع ناچار کند. در صورت اجبار، کفاره بر مسئولیت فرد مجبورکننده خواهد می بود .

۲. ملاعبه و معاشقه

حکم: در صورتی که تبدیل خروج منی نشود، اشکالی ندارد و روزه صحیح است .

· نظر آیت‌الله خامنه‌ای: اگر ملاعبه تبدیل انزال شود، روزه باطل است. اما اگر رطوبتی از زن خارج شود (ترشحات)، اشکال ندارد .

· نظر آیت‌الله بهجت: اگر منی انزال نشده و تصمیم انزال هم نبوده، اشکال ندارد .

· نظر آیت‌الله سیستانی: اگر فرد از خود یقین بوده که منی خارج نمی‌شود، ولی اتفاقاً و بدون تصمیم خارج شود، روزه صحیح است .

۳. حکم خاص نزدیکی از پشت (دُبُر)

برخی اعتقاد دارند نزدیکی از پشت در حال روزه، اگرچه در اسلام عملی نکوهیده است، اما جهت بطلان روزه نمی‌شود و غسل جنابت هم ندارد . با این حال، تعداد بسیاری از فقها اعتقاد دارند که هرگونه دخولی (چه از جلو و چه از پشت) اگر به اندازه ختنه‌گاه باشد، مبطل روزه است. به این علت، برای مطمعن، باید از مرجع پیروی خود استفتاء کرد.

۴. موارد استثنا (فراموشی و جهل)

· فراموشی: اگر فرد روزه‌دار فراموش کند که روزه است و آمیزش کند، روزه‌اش باطل نمی‌شود. اما به محض این که یادش آمد، باید فوراً رابطه را ترک کند؛ در غیر این صورت، روزه باطل است.

· جهل به حکم: اگر فردی نداند که نزدیکی در روز رمضان حرام است و مرتکب شود، چنانچه در ندانستن خود معذور باشد (برای مثالً تازه مسلمان شده)، روزه‌اش صحیح است. اما اگر گمان می‌داده و تحقیق نکرده، روزه باطل است .

کفاره و قضای روزه باطل شده

اگر فردی عمداً و با علم به حکم، در ماه رمضان، روزه خود را با جماع باطل کند، هم قضا و هم کفاره بر او واجب می‌شود.

· قضا: باید یک روز را سپس از ماه رمضان به نیت روزه‌ای که باطل شده، روزه بگیرد.

· کفاره (اطعام): باید ۶۰ فقیر را سیر کند یا به هر کدام ۷۵۰ گرم (تقریباً یک مد و نیم) گندم، آرد یا نان بدهد .

· کفاره جمع: برخی مراجع همانند آیت‌الله مکارم شیرازی اعتقاد دارند اگر افطار با عمل حرام (همانند زنا یا استمناء) باشد، کفاره جمع (آزادی برده + دو ماه روزه + اطعام ۶۰ فقیر) بنابر احتیاط واجب می‌شود .

 حکم استمناء (خودارضایی) در ماه رمضان

استمناء یا خودارضایی در همه اوقات از گناهان کبیره است و در ماه رمضان حرمت بیشتری دارد.

 استمنا در طول روز (اذان صبح تا مغرب)

حکم: مطلقاً حرام است و روزه را باطل می‌کند.

· نظر آیت‌الله سیستانی: اگر فرد بداند که استمنا روزه را باطل می‌کند و عمداً انجام دهد، علاوه بر قضا، کفاره (اطعام ۶۰ فقیر) هم بر او واجب است. اگر جاهل معذور باشد یا یقین بوده منی خارج نمی‌شود و اتفاقاً خارج شود، روزه صحیح است .

· نظر آیت‌الله خامنه‌ای: اگر فرد بداند که استمنا حرام است و مرتکب شود، علاوه بر قضا، بنابر احتیاط واجب باید کفاره بدهد .

 استمنا سپس از اذان مغرب

حکم: از آنجا که زمان روزه‌داری آخر یافته، روزه را باطل نمی‌کند، چون روزه‌ای در کار نیست. با این حال، خود عمل استمنا حرام است و فرد مرتکب گناه کبیره شده است. برای نماز شب سپس، باید غسل جنابت انجام دهد .

 نکات تکمیلی و مهم

· جنابت در خواب (احتلام): اگر فرد در خواب محتلم شود (منی از او خارج شود)، روزه‌اش صحیح است و باطل نمی‌شود .

· تأخیر غسل تا اذان صبح: اگر فردی تا قبل از اذان صبح نزدیکی کند، باید پیش از اذان غسل کند. اگر زمان برای غسل نرسد، می‌تواند تیمم کند و روزه‌اش صحیح است .