یکی از دغدغه‌هایی که مدام از سوی صاحبان مشاغل آزاد نقل می‌شود او گفت و گو حق بیمه‌ای است که باید پرداخت کنند. به طور حتم مشاغل آزاد همانند کارفرمایان ملزم به اراعه لیست بیمه نیستند، ولی شرایط بیمه‌ای آنها متفاوت است.

در سیستم تامین اجتماعی، افراد شاغل به دو گروه تقسیم خواهد شد:

۱- کارکنان تحت پوشش قرارداد رسمی یا غیررسمی که بیمه آنها توسط کارفرما پرداخت می‌شود.

۲- مشاغل آزاد که جدا گانه و بدون کارفرما کار می کنند و خودشان موظف به پرداخت حق بیمه می باشند.

در رابطه کارکنان، کارفرمایان هر ماه موظفند لیست بیمه را تهیه کرده و مبلغ نهایی را محاسبه کنند که سهم کارفرما (۲۰ درصد) و کارگر (۷ درصد) است. این فرایند مطابق جدول حق بیمه تامین اجتماعی سال ۱۴۰۵ انجام می‌شود و آیتم‌هایی همانند بن کارگری، حق مسکن و اضافه‌کاری را شامل می شود.

اما در خصوص حق بیمه تامین اجتماعی ۱۴۰۵ مشاغل آزاد، سازوکار متغیری وجود دارد.

افرادی که آزادانه فعالیت می‌کنند همانند فریلنسرها، مغازه‌داران، کشاورزان و رانندگان باید شخصا به سازمان فراهم اجتماعی مراجعه کرده و یکی از قراردادهای بیمه‌ای مشابه با شرایط خود همانند بیمه اختیاری یا سخن و مشاغل آزاد را انتخاب کنند.

بیمه خویش فرما (بیمه تامین اجتماعی مشاغل آزاد) و بیمه اختیاری هر دو زیر نظر سازمان تامین اجتماعی قرار دارند.

در حق بیمه تامین اجتماعی ۱۴۰۵ مشاغل آزاد، سه نرخ ۱۲ درصد (بازنشستگی)، ۱۴ درصد (بازنشستگی و فوت) و ۱۸ درصد (کامل‌ترین نوع) وجود دارد که برخلاف کارکنان اجباری، دولت سهم کارفرما را پرداخت نمی‌کند و فرد باید کل مبلغ را پرداخت کند. ضمنا هزینه سرانه درمان به این مبالغ اضافه می‌شود. علاوه بر نرخ‌های ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد، پرداخت سرانه درمان برای دریافت دفترچه بیمه و خدمات درمانی الزامی است.

در همین جهت، محمدرضا فرزعلیان – فعال حوزه کار – در او مباحثه با ایسنا، در این باره اظهار کرد: حق بیمه‌ای که برای بیمه‌شدگان سخن و مشاغل آزاد و اختیاری یا خویش‌فرمایی تعیین می‌شود، بر  مبنا دستمزد و حقوق اعلامی متقاضی و قرارداد فی‌مابین است و مقدار دستمزد اعلامی باید بین حداقل و حداکثر دستمزد هر سال باشد.

وی درمورد مبلغ حق بیمه مشاغل آزاد فراهم اجتماعی در سال ۱۴۰۵ او گفت: حق بیمه مشاغل آزاد فراهم اجتماعی به نرخ‌های ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد است که بر پایه نوع تعهدات بیمه متفاوت است. در این نوع بیمه، نرخ حق بیمه بر پایه حقوق پایه وزارت کار محاسبه می شود یعنی حق بیمه مشاغل آزاد در سطح ۱۲ درصد بر پایه حداقل دستمزد ۱۴۰۵ که ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان است، دو میلیون و ۶۱ هزار و ۵۶۸ تومان، با سطح ۱۴ درصد دو میلیون و ۴۰۵ هزار و ۱۶۲ تومان و با سطح ۱۸ درصد سه میلیون و ۹۲ هزار و ۳۵۲ تومان خواهد می بود.

این فعال حوزه کار به مبلغ حق بیمه اختیاری در سال ۱۴۰۵ نیز اشاره کرد و او گفت: نرخ حق بیمه اختیاری فراهم اجتماعی، بر خلاف مشاغل آزاد که بر مبنای حداقل حقوق وزارت کار است، ۲۷ درصد حقوق فرد است.

به حرف های فرزعلیان، برای محاسبه حق بیمه اختیاری باید حقوق پایه شخص ضرب در ۲۷ درصد شود، یعنی اگر شخصی حقوق پایه ۱۴۰۵ که ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان است را دریافت کند و بخواهد حق بیمه اختیاری ۲۷ درصدی را پرداخت کند، باید مبلغ چهار میلیون و ۴۴۸ هزار و ۸۸۹ تومان بابت حق بیمه ۱۴۰۵ بپردازد.

گفتنی است؛ بیمه یکی از مهم‌ترین بعد اندازها در طول سالیان عمر هر فرد به شمار می رود. بیمه مزایایی همانند از کارافتادگی، بازنشستگی و درمان دارد و افراد چنانچه تحت هر شرایطی بیمه تامین اجتماعی نیستند یا کارفرما ندارند، می‌توانند از خدمات بیمه تامین اجتماعی منفعت گیری کنند.